Powstawanie pamięci: wczesne oddolne upamiętnienia i cyfrowy aktywizm w Ukrainie czasu wojny

STRESZCZENIE

Już w pierwszych dniach konfliktu pojawiły się liczne oddolne inicjatywy – zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w internecie – które miały na celu uczczenie ofiar, utrwalenie doświadczeń i ich ochronę przed zapomnieniem. W odróżnieniu od oficjalnych pomników czy państwowych ceremonii, te spontaniczne działania – od skromnych miejsc pamięci po cyfrowe upamiętnienia w mediach społecznościowych – pokazują, jak społeczności reagują na przemoc w czasie rzeczywistym i jak budują obywatelską odporność. Szczególne znaczenie ma tu pamięć cyfrowa, czyli ulotne treści takie jak relacje w mediach społecznościowych czy transmisje na żywo, które szybko znikają, ale wywołują silne emocje i budują wspólnotowe doświadczenie. Badanie obejmuje okres od pierwszych dni wojny, ze szczególnym uwzględnieniem skutków zbrodni w Buczy i Irpieniu, aż po trzecią rocznicę inwazji. Sam projekt wpisuje się w szersze debaty nad pamięcią zbiorową oraz rolą cyfrowych form uczestnictwa w strefach konfliktu, ukazując oddolne sposoby zachowania pamięci jako istotne elementy życia społecznego i obywatelskiego.